Een keelpijn die al drie dagen aanhoudt, een koorts die ‘s avonds stijgt, een kind dat ‘s nachts constant hoest: we twijfelen vaak tussen wachten tot het voorbij is en een spoedconsult. Deze twijfel is het gevolg van een gebrek aan concrete aanwijzingen om een banale infectie te onderscheiden van een signaal dat snelle zorg vereist. Veelvoorkomende ziekten delen vergelijkbare symptomen, maar hun behandelingen en preventie verschillen afhankelijk van de veroorzaker.
Wanneer koorts wijst op een nauwkeurige diagnose
We associëren koorts spontaan met de griep, maar deze reflex verbergt zeer verschillende realiteiten. Een plotselinge koorts boven de 39 °C met spierpijn en intense vermoeidheid roept inderdaad een griepsyndroom op. Daarentegen wijst een gematigde koorts vergezeld van branderigheid bij het plassen op een bacteriële urineweginfectie, die een antibioticabehandeling vereist.
De veelvoorkomende valkuil: zelf een koorts behandelen met paracetamol zonder de oorzaak te zoeken. Koorts is een indicator, niet de ziekte zelf. We winnen tijd door drie elementen te noteren voordat we de dokter bellen: de exacte temperatuur, het tijdstip van optreden en de bijbehorende symptomen (hoest, plaatselijke pijn, huiduitslag).
Om de pathologieën beter te identificeren op basis van uw symptomen, is het mogelijk om de ziekten op Ma Santé 360 te raadplegen en uw begrip te verfijnen voor een medische afspraak.
Ademhalingsinfecties: griep, bronchitis en RSV bij zuigelingen
Ademhalingsinfecties zijn de belangrijkste reden voor consultaties in de huisartsgeneeskunde tijdens het koude seizoen. Seizoensgebonden griep is de bekendste, maar acute bronchitis (meestal viraal, dus zonder nut van antibiotica) en vooral het respiratoir syncytieel virus (RSV) worden vaak onderschat.
RSV is een veelvoorkomende ziekteverwekker die bijna alle kinderen voor hun tweede levensjaar aantast. Bij zuigelingen kan het ernstige bronchiolitis veroorzaken. Frankrijk heeft sinds 2023 een strategie aangenomen die vaccinatie van zwangere vrouwen en immunisatie van zuigelingen met monoklonale antilichamen combineert. De vaccinatie- en immunisatiecampagne tegen RSV voor 2026 begint op 14 september 2026 in het vasteland van Frankrijk, met een jaarlijks aangepast schema op basis van epidemiologische gegevens.
Voor de griep is preventie gebaseerd op jaarlijkse vaccinatie, vooral voor risicopersonen (ouder dan 65 jaar, chronische ziekten, zwangere vrouwen). De behandeling blijft symptomatisch in de meeste gevallen: rust, hydratatie, koortsverlagende middelen.
Een virale infectie onderscheiden van een bacteriële infectie
De verwarring tussen de twee soorten infecties leidt tot overmatig gebruik van antibiotica. De meningen hierover verschillen tussen zorgverleners, maar enkele richtlijnen helpen om de weg te vinden:
- Een virale infectie (verkoudheid, griep, acute bronchitis) gaat vaak gepaard met diffuse symptomen: loopneus, droge hoest die vervolgens productief wordt, algemene vermoeidheid. Het geneest spontaan binnen enkele dagen.
- Een bacteriële infectie (streptokokkenkeelontsteking, middenoorontsteking, longontsteking) produceert meer gelokaliseerde en intensere symptomen: gerichte pijn, aanhoudende koorts, purulente afscheiding.
- De snelle diagnostische test (TROD), beschikbaar in de huisartsenpraktijk en nu ook in de apotheek voor keelontsteking, maakt het mogelijk om een bacteriële oorsprong binnen enkele minuten te bevestigen of uit te sluiten.
Soa’s: een toename in Europa
SOA’s maken geen deel uit van de ziekten die we dagelijks associëren, maar hun recente toename maakt het tot een volwaardig volksgezondheidsprobleem. Gonorroe, chlamydia en syfilis vertonen de laatste jaren een duidelijke stijging in Europa.
Regelmatige screening blijft de meest effectieve preventiemaatregel, vooral voor asymptomatische infecties zoals chlamydia, die maandenlang stil kan blijven terwijl het complicaties (onvruchtbaarheid, bekkeninfecties) veroorzaakt.
HIV profiteert tegenwoordig van antiretrovirale behandelingen die de virale lading onder controle houden, maar ook van pre-expositie profylaxe (PrEP) voor mensen met een hoog risico. In de praktijk is de diagnose gebaseerd op een serologische test voorgeschreven door de arts of gratis uitgevoerd in een CeGIDD (Gratis Informatie-, Screening- en Diagnostisch Centrum).
Vectoroverdraagbare ziekten: dengue en chikungunya in het vasteland van Frankrijk
We denken zelden aan dengue of chikungunya als we in het vasteland van Frankrijk wonen. Autochtone gevallen (lokaal overgedragen door de tijgermug Aedes albopictus, zonder voorafgaande reis) worden elk jaar in de zuidelijke delen van het land vastgesteld.
Autochtone gevallen van chikungunya, dengue en infecties door het westnijlvirus zijn de afgelopen jaren in het vasteland vastgesteld. Deze cijfers blijven bescheiden, maar bevestigen dat de tijgermug nu een actieve vector is voor infectieziekten in het vasteland.
Preventie gaat gepaard met concrete maatregelen rond de woning:
- Verwijder stilstaand water (schaaltjes van bloempotten, verstopte goten, vergeten containers in de tuin) waar de tijgermug zijn eieren legt.
- Draag bedekkende kleding en gebruik insectenwerende middelen tijdens de actieve periode van de mug (voornamelijk bij zonsopgang en zonsondergang).
- Neem snel contact op bij koorts, gewrichtspijn of huiduitslag na een beet, en geef de arts de geografische locatie van uw woonplaats door.
Epidemiologische surveillance en evoluerende diagnostische hulpmiddelen
Sinds eind 2024 wordt een digitaal systeem genaamd Orchidée, ondersteund door de AP-HP, gebruikt voor de surveillance van ernstige acute ademhalingsinfecties in 37 Parijse ziekenhuizen. De indicatoren worden automatisch elke week naar Santé publique France verzonden. Dit type hulpmiddel verandert de snelheid van detectie van epidemieën en maakt het mogelijk om de gezondheidsreacties sneller aan te passen.
Mpox illustreert ook de noodzaak van continue monitoring van infectieziekten. In Frankrijk zijn sinds het begin van het jaar 2026 320 gevallen geregistreerd. De diagnose is gebaseerd op een huidmonster dat door PCR wordt geanalyseerd, en vaccinatie blijft aanbevolen voor mensen met een hoog risico op blootstelling.
Preventie van veelvoorkomende ziekten beperkt zich niet tot één enkele maatregel. Het combineert gerichte vaccinatie, screening aangepast aan het risicoprofiel, dagelijkse hygiëne en vroege consultatie zodra de symptomen buiten het gebruikelijke kader vallen. Het is deze combinatie, aangepast aan elke situatie, die het risico op complicaties daadwerkelijk vermindert.
